X
تبلیغات
روانشناسی - دنیای بلوغ

روانشناسی

دنیای بلوغ

گزيده اي از كتاب دنياي بلوغ (1)

نويسنده : دكتر علي قائمي اميري

دي ماه سال 1389

دوره ی نوجوانی یکی ازحساس ترین دوره های زندگی است. این دوره ، نه تنها نوجــوان ، بلـكه والدین ، مربیان
و حتی خانواده و جامعه را تحت تاثیر قرار می دهد. دوره ی نوجوانـی که دورهِ ی انتـقال از سـال های  کـودکی  به عرصه ی جدیدی است اگر مورد بی توجــهی اولیا و مربــیان قرار گیرد می توان مشکـلات عــدیده ای را بـرای نوجوان، خانواده و جامعه بدنبال داشته باشد . در کتاب «دنیای بلوغ» که به قلم «دکتر علی قائمی امیری»بـه نگارش
در آمده  است  با طرح مسئله بلوغ ، ابعاد مـختلف آن را مورد بررسـی قرار داده است که می تواند راه گشــای کار والدین و مربیان در امر تربیت نوجوان قرار گیرد. در این  مختصر سعی  شده  است با نگاهـی گذرا به ویـژگی های نوجوان ، نیازهای وی و اصول مهم برای تربیت در این سنین از کتاب مذکور اولیا ی گرامی را برای داشتن نســلی بالنده و موفق یاری نماید.
دختران و پسران ایرانی به طور متوسط در سنین 11 تا 13 سالگـی به بلــوغ جنسی می رسند . پایان سن بــلوغ
در ایران حدود 17 و حتی 18 سالگی است . دوران نوجوانی به ویژه مرحله ی بلوغ ، سن خواستن ، سن  طـــرد و تمکین ، سن حمله و سن سرکوب، سن نفی و انکار، سن به شگفت آمدن  و شگفت آوردن  ، سن بـروز احساسات گرم و آتشین ، سن خودنمایی وغرور ، سن خواب و خیال و رویا ، سن بی قراری واضطراب ،سن اســتقلال طلبی ، سن در خواست آزادی های بی مرز و حساب، سن طغیان و عصیان ، سن بی باکی و تهور،سن تحریـــک پذیری ، سن تقلید از الگو های جدید ، سن آشفتگی و فشار ، سن آمادگی برای بروز و پایه گذار  انحرافات و لغزش ها و ... در عین حال سن آمادگی برای تربیت پذیری است . تحلیل منطقی و استدلال در  نوجوان رشد می کند . قدرت درک معنویت، ارزش ها و خیراندیشی ها را پیدا می کند. عواطف و احساسات در جهت رشد هستند .ارتباط با انسان های شایسته ، زمینه ساز خیر و سعادت او شده از دام لغزش ها درامان می ماند ، زیرا به سرعت با الگوهای معرفی شده همانند سازی می کند.
دوران بلوغ:
الف)دوران بیداری ها: بیداری رشد بدن، بیداری غدد جنسی که با رشد و ترشح هورمون های جنــسی تمام بدن را تحت تاثیر قرار می دهند ، بیداری ذهنی و هوشی و رشد استدلال ، دوره ی بیداری عواطف که محبت و توجه وی از خود و خانواده به سوی جنس مخالف و دیگران کشیده می شود ، بیداری روان در عـرصه های حقیقت دوستی ، زیبا پرستی ، آرمان خواهی ،آزادی واستقلال طلبی، ادراک وبصیرت ، دفاع و کـمال جویی و...،دوره بیداری مذهبی که هم عامل کنترل و هم مایه ی آرامش است و همه چیز برای نوجوان رنگ خدایی می گیرد و خلاصه دوره  بــیداری های سیاسی، اقتصادی، فرهنگی،اجتماعی و... است که اگر هر کدام درست هدایت شوند باعث کمال و درغیر این صورت درد سرآفرین می گردند.
ب)دوران طوفان: این دوران مانندآتشفشانی است که  به دنبال راه خــروج است که اگر از محیطی سالم برخوردار نباشند راهی زندان و محیطی کنترل کننده می شــــوند .افکار تند و بی حساب، بلندپروازی ها ، افراط وتفریط که مشکل ساز می شوند ازنشانه های این دوران هستند.
ج)دوران تولد دوباره:  نوجوان چشم به جهانی مي گشاید که دچار سر درگمی و حیرت می شود. نوجوان هــــنوز هویت خود را نیافته است.بیداری هایی برای او بوجود آمده است که محو آنها شــده است ، لذامی کوشــد خود و دیگران را کشف نماید و از دنیای اطراف سر درآورد .
د)دوران شکوفایی: دوران شکوفایی بدن ، غدد ، استعدادها و شکوفایی غریزی است.احســاس ویژه نــسبت به جنس مخالف در این سن در وی بوجود می آید.
ه)دوران پایه گذاری ها:پایه های پاکی و ناپاکی،تقوی و عفاف ، دشمنی و دوستی ،بی عفتی  جرائم در  ایـن دوران گذاشته می شوند و اساس این پایه گذاری  ها در دوستی ها و معاشرت ها شکل می گیرند.
و) دوران خطر: خطراتی که ممکن است دامن گیر نوجوان شود شامل خطر انحراف و لغزش در زمینه های غریزی و جنسی ، گرایش به سوی دزدی ، مصرف بیهوده ی مال،تشکیل باندهای ضد اجتماعی تغییر فکر و آداب ،تــردیـد در دین و مذهب و بی اعتنایی به تکالیف دینی، اضطراب و وسواس،افسردگی و بیماری های زیستی وخلاصــه کم حیایی و بی حیایی که زمینه ساز لغزش های بعدی است وخلاصه خطر وقاحت و بـی باکی ، سبقت جویی ، غرور و خود شیفتگی و ...که می تواند ضرباتی را به خود و جامعه وارد نماید.
نیازهاوخواسته های نوجوانی:
الف)نیازهای زیستی:برای تأمین نیاز های زیستی توجه به رشد و تقویت بدن از طریق ورزش و استفاده از غذا های کم حجم و پرکالری ، بهداشت و نظافت بدن به ویژه بهداشت دستگاه تناسلی پیش گیری از خطـرات وآسیب های احتمالی ،تعدیل غریزه جنسی که از طریق مراقبت در پوشش ، غذاوخواب و استراحت بدســت می آیند مد نظرند.
ب)نیازهای عاطفی:برخورداری از روابط و صمیمانه در خانواده بوسیله والــدین و نوازش های کلامی ، بـدنی وحتی بوسیدن به گونه ای که برای وی بد آموزی نداشته باشد.
ج)نیازهای ذهنی: پاسخ به نیازی ذهنی از طریق رشد و پرورش حافظه ، دقت و تمرین برای تشخیص ریزه کاریها ، پرورش تفکر ، پرورش تصور و تخیل به گونه ای که بین خیال و واقعیت فرق قائل شود و از خیـــال بافی نجات یابد ، پرورش استدلال به طوری که بتواند برای هر اقدامی دلیلی بیاورد.
د)نیازهای روانی : پاسخ به نیاز هایی مانند آزادی های مشروط و مفید به گونه ای که مزاحم خود و دیگران نشــود وخلاف ضوابط نباشد ، نیاز به حمد و ستایش و مدح و توجه به این مهم که حمـد مخصوص خداست . نیاز به دفاع از جسم و جان و شرافت معنویت ، نیاز به عدالت خواهی و مبارزه با ظالمان و حمایت از محـرومان ، نیاز به حقیقت دوستی و زیبا دوستی نیاز به هدف داشتن ، نیاز به خودشناسی ، نیاز به احترام متقابل با دیگران.
ه)نیازهای اجتماعی: شامل معاشرت های سالم با انسان های شایسته ، تفریحات سالم ، آگاهی از آداب و معاشرت با والدین ، معلمان ، مردم و... ، نیاز به آگـاهی از آیین دوست یابی ، نیاز به نظــــارت اجتماعی مانندامربه معروف و نهی از منکر ، درک و فهم حرمت خانواده ، پدر و مادر ، برادر و خواهر و ...، شناخت حـــقوق خود و دیگران و ...
ر) نیازهای اخلاقی : علاقه به فضایل اخلاقی ، نیاز به هماننـدسازی با افراد شایستــه ، نیاز به نزاکت در خانــه  و مدرسه ، دوری از رذایل و ... .
و) نیازهای فرهنگی :شامل اندیشه های سازنــــده که به رشد او کمک نماید ، آداب و رسوم و شعائری که او رابه هدف برساند.هنری که باعث آرامش و در عین حال باعث حـــرکت و قیام وی شود ، ارزش هایی که قداســـت آفرین باشند و او را به سوی رشد هدایت کند و... .
ح)نیاز به مذهب :ایمان واعتقاد به اصول و مبانی درست ، تمرین عبادات وانجام وظایف عبادی ، آگاهی از تعالیم دینی ، توان دفاع از مبانی مذهب ، تنظیم رابطه ی باخداازنیازهای نوجوان است که دراین سن شکوفا می شود.
اصول مهم در تربیت نوجوان:
1. اصل آگاهی دادن به آن ها تا نسبت به هدف زندگی راه ورسم زندگی و...آگاهی لازم راداشته باشند.   
2. اصل قبول وپذیرش:بایدنوجوان راهمان گونه که هست پذیرفت                                             
3. اصل تماس نزدیک وتفاهم بانوجوان                
4. اصل اعطای آزادی مشروط به او                   
5. اصل فراهم آوردن زمینه برای استقلال:که بتواند روی پای خود بایستد                                     
6. اصل روحیه وجرئت به وی دادن                   
7. اصل اتکای به خدا به جهت ایمنی                  
8. اصل محبت به او                                    
9. اصل اعلام حمایت درمواقع لزوم                    
10. اصل احترام به شخصیت او                        
11. اصل فراهم سازی زمینه جهت اشتغال وآموزش حرفه ای                                                
12. اصل برنامه ریزی برای تنظیم زندگی           
13. اصل اعطای عزت نفس به او                    
14. اصل کنترل لغزش ها وآمدوشدهای او          
15. اصل مدارابااو                                    
16. اصل دورکردن اوازفشارهای روانی و اضطرابات                                         
17. اصل تذکروهشدارنسبت به نقاط مثبت ومنفی زندگی                                                  
18. اصل تعدیل عواطف                               
19. اصل تأکیدبرحقیقت جویی وزیبایی دوستی وعدالت خواهی                                           
20. اصل رعایت حدودومرزهادرروابط وانس ها   
21. اصل آشنایی باشرایط بلوغ                        
22. اصل نزدیکی وتفاهم بین پدروپسرومادرودختر جهت توجیه او به شرایط بلوغ                        
23. اصل توجه دادن اوبه تکالیف الهی وعبادات

محمد علیمرادی، مشاور

+ نوشته شده در  دوشنبه یکم اسفند 1390ساعت 12:5  توسط علی مرادی  |